Port: De veelzijdigheid van de Douro-vallei

Port is een van de meest complexe en technisch interessante wijnstijlen ter wereld. Hoewel het vaak wordt geassocieerd met een afsluiting van de avond, is de variatie binnen de Douro-vallei veel groter dan de meeste mensen denken. Van strakke witte blends tot decennia oude Tawny's: Port biedt een behoorlijk breed spectrum aan smaken en momenten om ervan te genieten.

TL;DR

De techniek achter de wijn

Port is een versterkte wijn. Dat percentage alcohol krijg je gewoon niet op een natuurlijke manier. Dat houdt meestal rond 15% wel op, met af en toe uitschieters naar 17% (Amarone, sommige Ribera's tikken ook al 16 procent aan). Dus, Port. Tijdens het gistingsproces voegt de wijnmaker wijnalcohol (aguardente) toe. Dit proces stopt de vergisting, waardoor de natuurlijke suikers uit de druiven behouden blijven. Dit resulteert in een wijn met een natuurlijk zoetgehalte en een alcoholpercentage dat meestal tussen de 19% en 20% ligt.

De verschillende stijlen

1. Ruby Port: Focus op fruit

Ruby Port wordt gekenmerkt door een rijping met minimaal contact met zuurstof, vaak in grote roestvrijstalen tanks of enorme houten vaten. Hierdoor blijft het primaire karakter van de druif behouden.

• Smaakprofiel: Intens rood fruit, kersen en bessen.
• Combineren: Uitstekend bij blauwe schimmelkazen (zoals Stilton) of desserts met pure chocolade.

Hier vind je onze assortiment Ruby Port.

2. Tawny Port: Rijping en oxidatie

In tegenstelling tot Ruby, rijpt Tawny in kleinere houten vaten (pipes). Door het contact met het hout en de lucht oxideert de wijn licht, wat de kleur doet veranderen van dieprood naar een meer amber-achtige tint.

• Smaakprofiel: Noten, karamel, vijgen en gedroogd fruit. Hoe hoger de leeftijdsaanduiding (10, 20 of 30 jaar), hoe complexer de aroma's.
• Combineren: Noten, harde kazen of desserts met karamel.

Hier vind je ons assortiment Tawny Port.

3. LBV (Late Bottled Vintage): De kracht van één specifiek jaar

Een LBV is afkomstig uit één enkel oogstjaar. De wijn rijpt tussen de vier en zes jaar op vat voordat hij gebotteld wordt. Dit maakt de wijn toegankelijker dan een echte Vintage Port (kom ik zo op), terwijl hij wel de diepgang van een specifiek jaar behoudt.

• Smaakprofiel: Krachtig, vol en rijk aan donker fruit.
• Combineren: Stevige vleesgerechten met een zoete saus of rijke chocoladedesserts.

Hier vind je ons assortiment LBV Port.

4. Witte Port: Het alternatief voor aperitief

Gemaakt van witte druiven zoals Malvasia Fina en Gouveio. Hoewel vaak zoet, zijn er ook drogere stijlen beschikbaar.

• Smaakprofiel: Citrus, bloemig en soms een vleugje honing.
• Toepassing: Zeer populair in een 'Port & Tonic' (P&T): mix witte port met tonic, veel ijs en een schijfje sinaasappel of munt.

Hier vind je ons assortiment witte Port.

5. Vintage Port: Het vlaggenschip

Vintage Port wordt alleen gemaakt in de allerbeste jaren. De producent bepaalt zelf of hij een jaar bestempeld als vintage-waardig, wat meestal maar drie keer per decennium gebeurt. De wijn rijpt slechts twee jaar op hout en wordt daarna ongefilterd gebotteld. De echte rijping vindt vervolgens plaats op de fles, wat soms wel 20 tot 50 jaar kan duren. Waarom is dit dus minder toegankelijk dan een LBV, minder houtrijping, dat zorgt voor meer tannines hard tannines en nog wat minder afronding (dat gebeurt met de jaren op de fles), daarnaast wordt een LBV soms nog gefilterd, vintage niet. Daarnaast is een vintage Port ook meer een investering om in de toekomst te drinken.

• Smaakprofiel: In zijn jeugd extreem krachtig, met bakken vol zwart fruit en stevige tannines. Na jaren rijping wordt de wijn zijdezacht met complexe tonen van leer, tabak, koffie en gedroogde pruimen.
• Belangrijk bij serveren: Vintage Port vormt altijd een zwaar depot (bezinksel) in de fles. Decanteren is daarom noodzakelijk.
• Houdbaarheid: Zodra de fles ontkurkt is, oxideert de wijn snel omdat hij nauwelijks contact met zuurstof heeft gehad in de fles. Drink een Vintage Port bij voorkeur binnen 24 tot 48 uur na opening.

Hier vind je ons assortiment Vintage Port.

6. Colheita: De Tawny van één oogstjaar

Een Colheita Port wordt vaak verward met een Vintage, maar het proces is wezenlijk anders. Waar een Vintage rijpt op de fles, is een Colheita in feite een Tawny uit één specifiek oogstjaar.

• Rijping: De wijn moet minimaal zeven jaar in houten vaten rijpen, maar vaak blijven ze veel langer liggen (soms wel decennia). De botteldatum staat altijd op het etiket vermeld, omdat de wijn stopt met evolueren zodra hij uit het vat in de fles gaat.
• Smaakprofiel: Het combineert de complexiteit van een oude Tawny (noten, gedroogd fruit, specerijen) met het unieke karakter van dat specifieke jaar.
• Houdbaarheid: Net als een gewone Tawny blijft een Colheita na opening relatief lang goed (tot circa 4-6 weken).

Hier vind je ons assortiment Colheita Port.

Serveeradvies en houdbaarheid

De temperatuur waarop Port geserveerd wordt, is cruciaal voor de smaakbeleving. Een te warme Port kan alcoholisch overkomen.

• Witte Port & Tawny: Serveer deze gekoeld (10-12°C). De koelte brengt de aroma's van noten en fruit in balans.
• Ruby & LBV: Serveer deze net onder kamertemperatuur (ca. 16°C).

Wat betreft houdbaarheid: een geopende fles Ruby of LBV blijft ongeveer 2 tot 3 weken goed. Een Tawny blijft door zijn oxidatieve karakter langer stabiel, vaak tot 1 of 2 maanden mits koel bewaard.